Wat zijn familie- en organisatie-opstellingen?
Wat is de invloed van het systeem van herkomst op wie je bent en wat je doet prive en op het werk?
Het blijkt dat veel mensen zo sterk aan hun familie verbonden blijven dat dit zeer veel invloed heeft op de manier waarop ze in de wereld staan en zich gedragen in groepen en organisaties. Werkt dit positief, dan is het prima. Werkt het minder positief, dan kan het systemisch werken hier veel inzicht in geven en zelfs ondersteunen bij het doorbreken van beperkende patronen die zich ook in het werk voordoen.
Een opstelling is een gesimuleerde sociale situatie, op basis van een persoonlijke vraag. Die sociale situatie is bijvoorbeeld de organisatie, het gezin waarbij alle deelnemers een gezonde balans ervaren. De opstelling laat antwoorden en oplossingen zien, waarmee de vragensteller ook de eigen persoonlijke werkelijkheid kan veranderen.
De begeleider leidt de opstelling. De begeleider begint met een kort vraaggesprek met de cliënt om de vraag helder te krijgen. De cliënt kiest dan uit het publiek representanten voor de leden van het systeem en zet deze in de ruimte neer. In de opstelling kunnen ook representanten van bijvoorbeeld een gevoel of een patroon worden neergezet. Gaande de opstelling worden soms zaken als het probleem, de afdeling, het bedrijf, de klant of de blokkade neergezet.
De dynamieken in een systeem uiten zich door symptomen aan leden van het systeem, bv iemand kan niet in zijn kracht komen, voelt zich buitengesloten, kan geen binding aangaan, kan niet volwassen worden etc. Vaak is een symptoom aanleiding voor een hulpvraag die leidt tot het doen van een familie-opstelling waarbij de dynamieken die niet in balans zijn, zichtbaar worden. Uit loyaliteit en liefde nemen familieleden onbewust het leed van een ander over.
Eén van de bijzondere (en niet te verklaren) kenmerken van een opstelling is dat de representanten gevoelens en gedachten hebben die vaak nauw overeenkomen met die van de degene die zij in de opstelling vertegenwoordigen. De begeleider zoekt stap voor stap naar die opstelling waarin de cliënt een balans ervaart. Door de deelnemers een andere plek in de ruimte laten innemen, verandert de dynamiek en kunnen de mensen in het systeem gezonder functioneren. Het begrip ’plek’ krijgt hierdoor een andere inhoud.